Saturday, April 2, 2016
कांग्रेस र मधेसी मोर्चा संयुक्त वक्तव्यको पक्षमा
यो समग्री नेपाल१२३.com मा पुरै पढौं
एमाओवादी सरकार र सदन दुबैमा असक्षम सावित
२० चैत, काठमाडौं । केपी ओलीको नेतृत्वमा सरकारमा सहभागी भएको एमाओवादी नेतृत्व सदन र सरकार दुबैमा असक्षम देखिएको छ । नाकाबन्दी खुलेको महिनौं भइसक्दा पनि जनताले ग्यास र इन्धन सहजरुपमा पाउन सकेका छैनन् । गृह र आपूर्ति मन्त्रालय एमाओवादीको हातमा छ ।
भारतले नाकाबन्दी लगाएका बेला देशको अर्थतन्त्र कालोबजारिया र तस्करहरुका हातमा गएको थियो । तर, अहिलेसम्म सरकारले अर्थतन्त्रलाई कालोबजारियाका हातबाट फिर्ता ल्याउन सकेको छैन ।
नाकाबन्दी खुलेपछि भारतबाट सहजरुपमा इन्धन भित्रिइरहे पनि अहिलेसम्म जनताले सहजरुपमा पाउन नसक्दा एमाओवादीले सम्हालेको गृह र आपूर्ति मन्त्रालयको कार्यक्षमतामाथि प्रश्न उठेको छ ।

एमाले विद्यार्थी संगठनले निगमका हाकिमविरुद्ध अख्तियारमा उजुरी गरेको छ । तर, प्रधानमन्त्री केपी ओलीले नै उनलाई संरक्षण गरेको आरोप लागिरहेको छ । अख्तियारले पनि कालोबजारियालाई संरक्षण गरेको सत्तापक्षकै विद्यार्थी नेताहरुको आरोप छ ।
मुलुकमा कालोबजारियाहरुलाई नियन्त्रण गर्न र आपूर्ति व्यवस्था सहज बनाउनका लागि गृह, आपूर्ति र वाणिज्य मन्त्रालयको अहम् भूमिका हुन्छ । यीमध्ये गृह र आपूर्ति मन्त्रालयको कमाण्ड एमाओवादीको हातमा छ भने वाणिज्य मन्त्रालय राप्रपा नेता दीपक बोहोराका हातमा छ ।
सरकारमा सहभागी मन्त्रीहरु नै आर्थिक अनियमितता र भ्रष्टाचारमा संलग्न रहेको गुनासो यत्रतत्र आइरहेको अवस्था छ ।
सभामुख पनि असक्षम ?
एमाओवादीले महत्वपूर्ण मन्त्रालयहरुमात्रै होइन, सदनको नेतृत्वसमेत आफ्नै दलबाट गरेको छ । एमाओवादी नेतृ ओनसरी घर्ती सभामुखको कुर्सीमा छिन् । तर, संविधान कार्यान्वयनको सम्वेदनशील अवस्थामा संसद कामविहीन बनेको छ ।

एमाले पनि उस्तै
नेकपा एमालेको कमाण्डमा रहेको अर्थमन्त्रालयले भूकम्पपछिको पुनर्निर्माणलाई प्रभावकारी बनाउन सकेको छैन । पुनर्निर्माण प्राधिकरणमा एमाले निकट सीइओ नियुक्ति गरिएको छ, जसका विरुद्ध अख्तियारमा उजुरी परेको छ ।

बारेका अध्यक्षलाई एक/दुई महिनाको वीचमा महान्यायधिवक्ता र न्यायाधीशमा सिफारिस गरेर एमालेले कच्चा काम गरेको छ । त्यस्तै न्यायपरिषद सदस्य रामप्रसाद श्रेष्ठलाई बैठकमा उपस्थित नराउन नसकी संविधानको खिल्ली उडाउने काममा एमालेको भूमिका देखिएको छ ।
कांग्रेसको कमजोर भूमिका
प्रमुख प्रतिपक्षी दलका रुपमा रहेको नेपाली कांग्रेसले पनि प्रतिपक्षको भूमिका खेल्न सकेको छैन ।
सरकारले आपूर्ति व्यवस्था सहज पार्न नसकेका बेला प्रतिपक्षले चाँडो संसद बोलाउने वा सरकारलाई खबरदारी गर्ने काम गर्न सकेको छैन । त्यस्तै संसदीय समितिहरुलाई चलायमान बनाउने, संसदको नियमावली चाँडो बनाउने लगायतका विषयमा कांग्रेसको भूमिका कमजोर देखिएको छ ।
यो समग्री नेपाल१२३.com मा पुरै पढौं
स्वयम्भूमा मोटरसाइकल दुर्घटना, दुईको मृत्यु, एक घाइते
२१ चैत, काठमाडौं । तीनजना सवार मोटरसाइकल स्वयम्भूमा दुर्घटना हुँदा दुईजनाको मृत्यु भएको छ भने अर्का एक घाइते छन् ।
बा ३० प ४५५० नम्बरको मोटरसाइकल अनियन्त्रित भई सडकपेटीमा ठोक्किँदा गम्भीर घाइते भएका चालक कलंकीका २८ वर्षीय शैलेन्द्र रिसाल र मोटरसाइकलको पछाडि बसेका सोनु रिसालको वीर अस्पतालमा उपचारको क्रममा मृत्यु भएको प्रहरीले जनाएको छ ।
दुर्घटनामा घाइते भएका अनिस रिसालको वीर अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ ।
तिव्र गति र मोटरसाइकलमा तीनजना सवार भएका कारण अनियन्त्रित भई दुर्घटना परेको प्रहरीले जनाएको छ ।
यो समग्री नेपाल१२३.com मा पुरै पढौं
बेलायतमा विदेशी विद्यार्थीको पक्षमा फैसला, हजारौं नेपाली लाभान्वित हुने
कमल कँडेल, बेलायत
गतसाता बेलायतको माथिल्लो अध्यागमन अदालतले ऐतिहासिक फैसला गर्यो । यस फैसलाले थुनामा राखिएका, देशनिकाला गरिएका तथा पक्राउ पर्ने डरले लुकीछिपी बसेका नेपालीहरुसहित अन्य मुलुकका हजारौं विद्यार्थीले राहत पाउने भएका छन् ।
सन् १९४७ मा स्थापना भएको गैरनाफामूलक अमेरिकन कम्पनी इटीसीले टोइक अंग्रेजी भाषाको परीक्षा लिने गर्दछ । तर, सरकारले टोइकालाई अवैध घोषणा गरेपछि यो परीक्षा दिएको आधारमा ४८ हजार विद्यार्थीको भिसाा रद्द भई देशनिकाला भएका थिए, जसमा हजारौँ नेपालीसमेत रहेको अनुमान छ ।
किन भयो अवैध ?

यो घटनापछि घोषितरुपमा देश निकालाको पूर्जी काटियो । विद्यार्थीका डेराहरुमा छापा मारियो । लगाएका कपडाबाहेक अरु सामान लिन नदिई थुनामा कोचियो अनि दश वर्षसम्म पुनः बेलायत छिर्न नपाउने गरी जहाजमा कोचेर समुन्द्र कटाइयो ।
तर, टोइक परीक्षा दिएका सबै परीक्षार्थीहरुले प्रमाणपत्र किनेका, चिट चोरेका तथा अन्यलाई परीक्षा दिन लगाएर पास गरेका थिएनन् । गृह मन्त्रालयले टोइकलाई सुरक्षित र स्वीकारयोग्य भाषा परीक्षा भनी आफ्नो वेवसाइटमा राखेको थियो । त्यसैका आधारमा धेरैले जाँच दिएका थिए ।
कलेजको स्पोन्सर लाइसेन्स रद्द
केही टोइकधारी विद्यार्थीलाई भर्ना गरेकै कारण ६५ वटा कलेजको विदेशी विद्यार्थी भर्ना गर्न पाउने इजाजतपत्र रद्द गरियो भने केही विश्वविद्यालयको इजाजतपत्र नै निलम्बन गरियो ।
यसबाट टोइकसँग कुनै लेनदेनै नभएका विद्याार्थीहरु मारमा परे । उनीहरुले कलेजलाई तिरेको फि फिर्ता भएन । कलेज बन्द भएको ६० दिनभित्र अर्को कलेज तथा विश्वविद्यालय खोजेर भर्ना हुन वाध्य गरियो, जुन त्यति सजिलो थिएन ।
शैक्षिक सत्र सुरु भइसकेका कारण गतिला कलेज तथा विश्वविद्यालयहरुले भर्ना लिन मानेनन् । इजाजतपत्र खारेजीमा पर्ने कलेजहरुमा पढ्ने नेपाली विद्यार्थीको संख्या उल्लेख्य थियो ।
लामो समयसम्म कलेज नपाएपछि धेरै विद्यार्थीहरु देश छोड्न तथा लुकीछिपी बस्न बाध्य भएका थिए । त्यस्तै केही विद्यार्थीहरुले ‘वर्क परमिट’ पाउने आशामा हजारौँ पाउण्ड डुबाएका थिए ।
यस्तो छ अदालतको निर्णय
गृहमन्त्रालयले निम्न कारणबाट टोइक परीक्षार्थीहरुलाई लगाएको आरोप गैरकानुनी ठहर गरेको छ ।
१. टोइक सञ्चालन गर्ने इटीसीसँग गरिएका पत्राचारहरु उपलव्ध नगराउनु
२. विद्यार्थीविरुद्ध प्रस्तुत गरिएका प्रमाणहरु कमजोर हुनु
३. मुख्य प्रमाणका रुपमा प्रस्तुत गरिएको गृहमन्त्रालयका दुई उच्च अधिकारीहरुसँग ध्वनी तथा ‘प्रोक्सी टेस्ट’ पत्ता लगाउने प्रविधिमा कुने योग्यता नभएको, विशेष सल्लाह सुझाव नलिएको र इटीसीले कुनै प्रमाण अदालतलाई नबुझाएको ।
४. निवेदकले उपलब्ध गराएका प्रमाणमा कुनै खोट नभएको, बहुसंख्यक प्रश्नको उत्तर अंग्रेजीमा प्रभावकारी ढंगबाट दिइएको र निवदेकका तर्फबाट प्रस्तुत गरिएका ध्वनी विशेषज्ञको प्रमाणलाई निसंकोच स्वीकार गरिएको ।
अब के हुन्छ ?
गृहमन्त्रालयले यस निर्णयका विरुद्ध पुनरावेदन नगरेको खण्डमा हजारौं देशनिकाला गरिसकिएका नेपाली तथा अन्य देशका विद्यार्थीलाईर् पुनः वेलायत फिर्ताको अवसर मिल्न सक्छ । साथै परीक्षा दिएकै कारणबाट लुकीछीपी बसेकाहरुलाई पुनः भिषा आवेदन दिने मौका मिल्न सक्छ ।
गृहमन्त्रालयले यस निर्णयका विरुद्ध पुनरावेदन गरे पनि पुनरावेदनको फैसला नहुञ्जेलसम्म टोइकधारी माथिको धरपकडमा कमी आउने छ । थुनामा राखिएका विद्यार्थीहरु रिहा हुन सक्ने तथा देशनिकालाको क्रम स्थगित गरिन्छ ।
महत्वपूर्ण कुरा, गृहमन्त्रालयले यो निर्णयका विरुद्ध पुनरावेदन गरे पनि जित्ने सम्भावना निकै कमजोर रहेको छ ।
यसअघिको दृष्टान्त
‘हाइली स्किल माइग्रेन्ट’ अन्तर्गत आएका हजारौं नेपाली लगायतका आप्रवासीहरुलाई २००६ मा कानुन परिवर्तन गरी समस्या दिएपछि गृहमन्त्रालयलाई न्यायिक पुनरावेदनका लागि दुईपटक अदातलमा उभ्याइएको थियो । फैसला हाइली स्किल माइग्रेन्टको पक्षमा भएको थियो । त्यसपछि देश छाडेर गएका पुनः बेलायत फर्केका थिए ।
यस्तै सन् २०१० मा अदालतले भिसा आवेदनका लागि बैंकमा ३ महिनाका लागि निश्चित रकम राख्नुपर्ने नियम खारेज गरेपश्चात ‘मेन्टिनेन्स फन्ड’का कारण बेलायत छोड्न बाध्य भएका तथा भिषा आवेदन अस्वीकार भएकाहरुलाई पत्र लेखेर गृहमन्त्रालयले पुनः आवेदन गर्न लगाएको थियो ।
गृह मन्त्रालयले के गर्छ ?
अहिले तुरुन्तै खुसी भइहाल्ने बेला भइसकेको छैन । पहिला त फैसलाप्रति गृह मन्त्रालयको आधिकारिक प्रतिक्रिया पर्खिनुपर्ने हुन्छ । यदि गृहमन्त्रालयले यो निर्णयका विरुद्ध पुनरावेदन नगरेमा फैसला कार्यान्वयनका लागि नीति-नियम जारी गर्ने छ ।
आप्रवासीको संख्या नाटकीय रुपमा घटाउने नीतिका कारण सरकार अनुदाररुपमा अध्यागमन कानुनको कडाइमा लागको देखिन्छ । अक्टोबर २०१४ मा कानुन परिवर्तन गराएर टोइक अभियोगमा भिषा अस्वीकार भएकाहरुले बेलायत भित्रबाट पुनरावेदन गर्न पाउने अधिकार कुन्ठित गरियो । त्यसले गर्दा यसअघिका न्यायिक पुनरावेदनका आवेदनमा न्याय पाउने अवस्था अन्त्य भयोउ ।
गत वर्ष जूनमा यस्तै प्रकृतिका मुद्दामा विद्यार्थीहरुले हार व्यहोर्नु परेको थियो । अदालतले बेलायत भित्रबाट पुनरावेदन गर्न नपाउने कानुनलाई सदर गर्यो र यस्ता प्रकृतिका मुद्दाहरु ‘फस्र्ट टायर टि्रबुनल’ मार्फत आउनुपर्ने निर्णय गर्यो ।
संयोगको कुरा गत वर्षको यस्तै प्रकृतिको मुद्दामा र अहिलेको मुद्दामा निर्णयकर्ता र मुख्य साक्षीहरु सबै उही व्यक्तिहरु थिए । अहिलेको यो मुद्दा सरकारले कानुन परिवर्तन गर्नुभन्दा पहिले दायर गरिएका कारण बेलायतभित्र बाटै पुनरावेदन गरिएको थियो । जसका कारण अदालतले मुद्दाका पक्ष तथा विपक्षलाई केरकार गर्ने अवसर पायो ।
गत वर्षको फैसला पश्चात टोइक पीडित विद्यार्थीहरुका लागि न्यायको ढोका झन्डै बन्द भएको थियो । तर ‘रात रहे अग्राख पलाउछ’ भनेझै सम्पूर्ण आशा मारिसकेका हजारौं विद्याथीहरुलाई ढिलै भएपनि न्याय पाउने आशा जगाइदिएको छ । तर, साँच्चिकै चिट चोरेर तथा अन्यलाई लगाएर पास गरेकाहरुलाई यो फैसलाले राहत दिन्छ-दिदैन भन्ने प्रश्न अनुत्तरित छ ।
यो समग्री नेपाल१२३.com मा पुरै पढौं
विश्वका चर्चित यौन काण्डहरु…
काठमाडौं । सेक्स प्रकृतिले दिएको एउटा अनुपम उपहार हो, जुन क्रियाबाट वंश सञ्चालनदेखि संसारको अस्तिव्व कायम रहन्छ । तर यस अनुपम उपहार दुरुपयोग गरेर विश्व चर्चिच भएका यौन काण्डहरु प्रशस्तै छन् ।
अदालतमै कृत्रिम योनी सन् २००६ मा अमेरिकाको ओक्लोहामा सहरको एउटा अदालतमा एउटा मुद्दामा सुनवाइ चलिरहेको थियो । न्यायाधीश डोनाल्ड थम्प्सन एउटा मुद्दाको सुनवाइ गरिरहेका थिए । तर, न्यायाधीशको अग्लो टेबलपछाडि न्यायाधीश थप्सन त कृत्रिम योनी प्रयोग गरेर मैथुन गरिरहेका पो रहेछन् । प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार एउटा हत्यासम्बन्धी मुद्दाको एउटा सुनवाइ सायद असाध्यै निरस भएर हो वा अथवा असाध्यै कामुक भएर, न्यायाधीश त चालू भइहालेछन् । यस्तो लज्जाजनक हर्कतका कारण डोनाल्डको जागिर चट भयो र चार वर्ष जेलमा जाकिए ।
घर पुग्ने धैर्य पनि भएन इंग्ल्यान्डको स्रेवोसवरीका २५ वर्षीय केभिन न्यालर र उनकी १९ वर्षीया गर्लफ्रेन्ड क्याथरिन ह्युजेस एउटा पबबाट निस्केर घरतिर जाँदै थिए । घरमा पुगेर यौनक्रिया गरेको भए उनीहरूको कर्तुत कसैले थाहा पाउने थिएनन् । तर, यो कामुक जोडीलाई घरसम्म पुग्ने पनि धैर्य भएन । घर पुग्न केही मिटर मात्र बाँकी रहेको थियो, उनीहरू सार्वजनिक सडकमै यौनक्रिया गर्न थाले । यो कार्यको दृश्य सडक पोलमा जडान गरिएका सिसिटिभी क्यामेरामार्फत अपरेटरकहाँ पुग्यो । उनीहरूले प्रहरीलाई खबर गरे र उक्त जोडी पक्राउ प¥यो । त्यसमाथि यो केसले अर्को अनौठो मोड लियो, जब प्रहरी कन्ट्रोल रुमका एकजना कर्मचारी उक्त सिसिटिभी फुटेज आफ्नो मोबाइल फोनमा डाउनलोड गरेको शंकामा पक्राउ परे ।
घन्टाघरको बाल्कोनीमा अस्ट्रेलियाको सिड्नीमा रहेको ग्रेस ब्रदर्स भवनमा रहेको घन्टाघरमा दिउँसोको साढे तीन बजेको थियो । एउटा जोडी खुबै व्यस्त थियो, तर रातमा गरिने कार्यका लागि । एउटा नग्न जोडी एक सय पाँच वर्ष पुरानो उक्त घन्टाघरको बाल्कोनीमा चढेर आफ्नै प्यास बुझाउन थाल्यो । उक्त घन्टाघरको सामुन्नेमा रहेको ब्रोडवे सपिङ सेन्टरमा रहेका मानिसले उक्त दृश्य देखे र केहीले त फोटो पनि खिचे ।
प्रहरी भ्यानको बोनेटमा एउटा डच जोडीले त हदै ग¥यो । सडकमा पेट्रोलिङ भ्यान अड्याएर दुईजना प्रहरी गाडीभित्र बसी दुनोट खाइरहेका थिए । एउटा जोडी गाडी नजिक आयो र गाडीको बोनेटलाई ओछ्यान बनाएर सम्भोग कार्य सुरु गर्न थाल्यो । आफ्नै आँखाअगाडि यस्तो हुन थालेपछि प्रहरीहरू बाहिर निस्किए र उक्त कार्य रोकी कतै जान आग्रह गरे । नेदरल्यान्डको कानुनले प्रहरी अधिकारी ड्युटीमै रहेका वेला उनीहरूको गाडीमा कसैले यौनकार्य गर्छ भने पनि पक्राउ गर्न नसकिने अवस्थाका कारण ती जोडी पक्राउ पर्नबाट जोगिए ।
बैंकभित्रै फ्रेन्च जोडीको रोमान्स फ्रेन्चहरू तिनका यौन आवेगका लागि संसारमै चर्चित छन् । तर, यसको हद नाघ्दै एउटा फ्रेन्च जोडीले बैंकभित्र आफूहरूलाई एकान्तमा भेट्टाएपछि सम्हालिन सकेनन् । उक्त जोडीको कार्य सडकमा हिँडिरहेका किशोरहरूको एउटा समूहले देख्यो र त्यसलाई आफ्नो मोबाइल फोनमा कैद गरे । जब आफ्नो हर्कत अरूले देखिरहेको महिलाले थाहा पाइन्, उनी बेहोसै भइन् ।
जहाजको ककपिटमा सयौँ मिटरमाथि आकाशमा भएको यौनसम्बन्धको पहिलो रेकर्ड सन् १९१६ मा भएको थियो, जसको अन्तिम परिणाम जहाज दुर्घटना नै भयो । यो अनुमान गरिएको छ कि पाइलट नै उक्त कार्यमा संलग्न थिए । अमेरिकाको नेसनल ट्रान्पोर्टेसन सेफ्टी बोर्डले पनि एउटा गम्भीर दुर्घटनामा पाइलटलाई दोषी ठर्हयाएको छ । बोर्डका अनुसार महिला पाइलटको उडानभन्दा बाहिरको क्रियाकलाप अर्थात् यौनसम्बन्धी कार्यमा ध्यान मोडिएका कारण दुर्घटना भएको थियो ।
चर्चमा प्रार्थना भइरहेका वेला इटालीको सेनसेनामा रहेको एउटा चर्चमा बिहानी प्रार्थना भइरहेको थियो । तर, प्रार्थना नै बिथोलिने गरी ‘आत्मालोचना गर्ने बुथ’ बाट आएको अनौठो आवाजले सबैको ध्यान भंग र्गयो । त्यहाँ त एक जोडी समागममा पो व्यस्त रहेछन् । यस्तो आवाज सुनेपछि प्रहरी बोलाइयो । पक्राउ परेको जोडी रक्सीले मातेको रहेछ । उनीहरूलाई अश्लील कार्य गरेको र धार्मिक कार्य बिथोलेकोमा सचेत गराएर छोडियो ।
क्रेनमाथि बसेर अमेरिकाको फ्लोरिडा राज्यमा एउटा निर्माण स्थलमा क्रेन राखिएको थियो । उक्त क्रेनका मालिकका छोरा र उनकी महिला मित्रलाई केही नयाँ गर्ने रहर जागेछ क्यारे । उनीहरू दिउँसै उक्त क्रेनमा चढे र राति र गोप्य तरिकाले गर्नुपर्ने यौनकार्य गर्न थाले । तल रहेकाले यस्तो कार्य देखेपछि तल झर्न बाध्य पारियो । उनीहरूलाई भविष्यमा सभ्य हुन भनियो ।
एटिएम बुथभित्र स्पेनको ओभेइडिओको उत्तरी सहरमा रहेको एउटा बैंकको एटिएम बुथमा सम्भोगरत अवस्थामा त्यहाँको प्रहरीले एउटा जोडीलाई समातेको थियो । उनीहरू मोजाबाहेक सम्पूर्ण कपडा फुकालेर यस्तो कार्य गरिरहेका थिए । उनीहरूको यस्तो कार्यको बाहिर सडकमा हिँडिरहेका मानिसले तस्बिर लिएका थिए । प्रहरी प्रवक्ताका अनुसार, ‘उनीहरूले त्यस्तो कार्य पूर्ण सचेतताका साथ गरेका थिए, यो केवल शीघ्र उत्तेजनाका कारण भएको थिएन ।’
समुद्री किनारमा बेलायतको ससेक्स समुद्री किनारमा दिउँसोको समयमा दर्जनौँ मानिस रमाइलो गरिरहेका थिए । आइतबारे बिदा मनाउन केही त आफ्ना छोराछोरी लिएर आएका थिए । तर, एउटा जोडी कसैको पर्वाह नगरी दर्जनौँ मानिसकै सामुन्नेमा यौनकार्य पो गर्न थाले । उनीहरू पक्राउ परे ।
तीव्र गतिको मोटरवेमा नर्वेको एउटा तीव्र गतिको मोटरवेमा माज्दा १३३ किलोमिटर प्रतिघन्टाको गतिमा कुदिरहेको थियो । एक सय किलोमिटर मात्र कुदाउन पाइने सडकमा तीव्र गतिमा गाडी कुदिरहेको देखेपछि प्रहरीको ध्यान तानियो । तर, तत्कालै उनीहरूले उक्त गाडीमा रहेको जोडीले गति सीमा नाघी थप हर्कत पो गरिरहेको थाहा पाए । प्रहरीका अनुसार गाडी चलाइरहेको मानिसको काखमाथि एउटी महिला बसिरहेकी थिइन् । ती यौनकार्य गरिरहेका थिए ।
कार पार्किङमा सन् २००८ को नोभेम्बरमा एउटा जोडी कार पार्किङमा सम्भोगरत अवस्थामा भेटिएको थियो । गिलियन स्टाल्कर र जोन म्याकडोगल गाडीभित्र केही प्रारम्भिक कार्य गरेपछि उक्त जोडी बाहिर निस्कियो र थप कार्य गर्न थाल्यो । पक्राउ परेकी ४० वर्षीया महिला स्टाल्करले पछि अदालतमा भनिन्, ‘गाडीभित्र स्थान कम भएको र दिन पनि राम्रो भएकाले हामी बाहिर सार्वजनिक स्थानमा आएका हौँ ।’ उनले आफ्नो कार्य अर्को गाडीमा रहेको मानिसले हेरिरहेको देखे पनि उत्तेजनाका कारण वास्ता नगरेको पनि बताइन् ।
यो समग्री नेपाल१२३.com मा पुरै पढौं
शाख जोगाउने र बदला लिने : देउवा पौडेल भिडन्तका दृश्य
– रमेश वाग्ले
पहिलोपोस्ट, काठमाडौं : नेपाली कांग्रेसलाई संसदीय दलका लागि नेताको आवश्यकता जति छ त्यति नै आवश्यकता छ संसदलाई प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेताको। प्रमुख प्रतिपक्षी दलको नेताकै अभावमा संवैधानिक परिषदले गत १६ गते प्रधान न्यायाधिश चयनको काम अघि बढाउन सकेन।
औपचारिक रुपमा उम्मेद्वारी सार्वजनिक नगरे पनि अहिले कांग्रेसमा दुई जना नेता संसदीय दलको नेताको प्रतिस्पर्धामा छन्। १३औं महाधिवेशनमा पार्टी सभापतिमा समेत प्रतिस्पर्धी बनेका शेरबहादुर देउवा र वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल संसदीय दलको नेताको प्रतिस्पर्धामा भिड्ने तयारीमा छन्। यी दुई नेता २०६७ सालमा पनि प्रतिस्पर्धामा उत्रिसकेका छन्। त्यतिवेला शेरबहादुर देउवालाई पछि पार्दै रामचन्द्र पौडेलले संसदीय दलको नेतामा बाजी मारेका थिए।
तात्कालिन सभापति तथा संसदीय दलका नेता गिरिजाप्रसाद कोइरालाको निधनपछि संसदीय दलको चुनावमा आमनेसामने भएका देउवालाई यतिवेला त्यस वेलाको हारको बदला लिनु छ भने वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेललाई भर्खरै सम्पन्न १३औं महाधिवेशनमा सभापतिमा भएको हारको बदला। उनीहरुलाई जति चुनाव लागेको छ त्यति नै लागेको छ त्यो पक्षमा लागेका अन्य नेताहरुलाई पनि। त्यसैले पनि कांग्रेसमा यतिवेला संसदीय चुनावको गर्मागर्मी छ।
२०७० माघको झल्को
अहिलेको संसदीय दल चुनावले वि सं २०७० सालको संसदीय दल चुनावको झल्को दिइरहेको छ। त्यतिवेला पर्टी सभापति थिए सुशील कोइराला अनि संसदीय नेताको चुनावमा उनीसँग प्रतिस्पर्धामा थिए शेरबहादुर देउवा। अहिले सभापति छन् शेरबहादुर देउवा र उनलाई टक्कर दिँदैछन् उनीद्वारा पराजित रामचन्द्र पौडेल।
कसको के चुनौती
सभापति देउवालाई पार्टीसँगै संसद्को पनि नेतृत्व गरेर आफ्नो शाख जोगाउँदै समग्र नेतृत्वमा स्थापित हुने चुनौती छ। उनले यस पटक पनि चुनाव जितेर पार्टीका नेताहरुको व्यवस्थापन गर्दै आफूलाई बलियो नेताको रुपमा उभ्याउनु छ भने आफूसँग आएकाहरुलाई पनि व्यवस्थापन गरेर आफूलाई गिरिजाप्रसाद कोइराला जस्तै बलियो नेताका रुपमा स्थापित गर्नुछ।
वरिष्ठ नेता पौडेलको प्रमुख चुनौती भनेको आफूलाई शक्तिमा राखिरहने नै हो। पौडेललाई पार्टी सभापतिमा स्थापित हुन नसकेर गुमेको शाख फर्काउने अर्को चुनौती छ भने १३औं महाधिवेशमा साथ लिएको टिम बचाइराख्नु पनि पौडेलका लागि ठुलै चुनौती हो।
विगतमा संसदीय दलको नेता समेत भएका पौडेल त्यबेला १७ पटक प्रधानमन्त्री चुनावमा भाग लिँदा समेत पराजित भए। उनले ‘आफ्नो शाख भन्दा पार्टीको शाख महत्वपूर्ण भएकाले छवि दाउँमा राखेर प्रजातान्त्रिक अभ्यासमा भाग लिएको’ बताउने गरेका छन्। सबैभन्दा धेरै पराजित भनेर उनीमाथि व्यंग्य हुने गरेकाले उनको यस्तो टिप्पणी आउने गर्छ।
संसदीय दलको नेता बनेर पनि सरकारको नेतृत्व गर्न नपाएका पौडेलले कार्यकर्तालाई व्यवस्थापन गर्ने र सर्वोच्च लाभको पदमा पुगेर सहयोग गर्ने अवसर पनि पाएका छैनन्। संसदीय दलको नेताको स्वाद चाखिसकेका उनी यस पटक चुनावबाट संसदीय क्षेत्रको नेतृत्व गर्दै आफूलाई सरकारको नेतृत्वसम्म पुर्याएर विगतमा नसकेका काम गर्न चाहन्छन् र १७ पटक पराजित भएर लागेको ‘वदनामी’ मेटाउन पनि।
१३औं महाधिवेशनमा सभापति लडेका उनी संसदीय दलको चुनावमा पनि पराजित भए भने उनी कांग्रेसको दोस्रो बरियताको नेता बाहेक केही हुने छैनन्। कांग्रेसको विधानमा वरिष्ठ नेता पद छैन त्यसैले उनी संसदीय दलको नेता निर्वाचित नभएमा पद विहिन झै हुनेछन्। त्यसैले उनले शक्तिको अभ्यास कायम राख्न पनि आफूलाई संसदीय दलको नेताका रुपमा उभ्याउन अन्तिम प्रयत्न गरिरहेका छन्।
दुई नेताबीचको सहकार्य
१२ औं महाधिवेशनमा सुशील कोइराला सभापति निर्वाचित भएपछि शेरबहादुर देउवाले एक व्यक्ति एक पदको नारा पार्टी भित्र गुञ्जाएका थिए। त्यो नारामा पौडेलले देउवालाई साथ दिएका थिए। तर, पौडेलले त्यही नारामा आफ्नो अडान भने कायम राखेनन्। यद्यपि पौडेल अहिले त्यही नाराको दाउ देउवालाई फर्काउँदैछन्।
दोस्रो संविधानसभा चुनावपछि पनि देउवाले त्यही कुरालाई समातेर सुशील कोइराला सभापति भएकाले संसदीय दलको नेतामा अर्को व्यक्तिलाई लैजानु पर्ने भन्दै आफ्नो दावी समेत प्रस्तुत गरे। त्यतिखेर भने देउवाको पक्षमा पौडेल उभिएनन्। सभापति सुशील कोइरालाले एक पटकका लागि संसदीय दलको नेता समेत बन्दै सरकारको नेतृत्व गरेर संविधान जारी गरेपछि विश्राम लिने भनेपछि पौडेलले कोइरालाई नै सहयोग गरे। देउवा सभापति कोइरालासँग पराजित भए। महाधिवेशनअघि नै कोइरालाको निधन भयो। यद्यपि कोइरालाले विश्राम लिने संकेतहरु केही देखाएका थिएनन्।
वि सं २०५१ सालमै संसदीय दलको नेता बनेर सरकारको समेत नेतृत्व गरिसकेका देउवालाई संसदीय दलको नेताको पदको गरिमा र शक्तिको अभ्यास कसरी गर्नुपर्छ भन्ने राम्रो ज्ञान छ। त्यसैले पनि उनी आफ्नो सभापतिको पद र व्यक्तित्व बढाउनका लागि यो पद गुमाउन चाहँदैनन्।
मुख्य नेताहरुका लागि जति यो पदको चुनाव लागेको छ, त्यो भन्दा ज्यादा चुनाव लागेको छ उनीहरुको लाइनमा लागेका अन्य नेताहरुलाई। त्यसैले पनि दोस्रो तहका नेताहरु आफनो पक्षका नेतालाई संसदीय दलको नेता बनाउन कम्मर कसेर लागिरहेका छन्। अवको संसदीय नेताको चुनावमा जो नेताले चुनाव जित्दै गर्दा पनि जित्ने नेताका लागि भन्दा त्यो दोस्रो तहका नेताको राजनीतिको लागि निर्णायक हुन्छ र जित्नका लागि पनि निर्णायक पनि दोस्रो तह नै हुनेछ।
त्यसैले पौडेल पक्षका नेताहरु प्रकाशमान सिंह, डा रामशरण महत, बलबहादुर केसी, डा शेखर कोइराला, महेश आचार्य, दिलेन्द्र बडु, आनन्दप्रसाद ढुंगाना, दिपक गिरी लगायतका लागि यो चुनाव पौडेलका लागि भन्दा ज्यादा महत्वको हुने छ भने नवनिर्वाचित महामन्त्री डा शशांक कोइरालाका लागि यो चुनाव प्रतिष्ठाको विषय नै बनिरहेको छ।
सभापति देउवालाई नै सभापतिमा निर्वाचित गराउनका लागि नेताहरु विमलेन्द्र निधि, गोपालमान श्रेष्ठ, ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की, प्रकाशरण महत, बालकृष्ण खाँड, पूर्णबहादुर खड्काका लागि पनि त्यस्तै छ। त्यसैले पनि उनीहरु शेरबहादुर देउवालाई संसदीय दलको नेता बनाउन दौडधुप गरिरहेका छन्।
त्यसबाहेक देउवाका पक्षमा नेता खुमबहादुर खड्का र गोविन्दराज जोशीहरुको पनि सहयोग छ। नेता खड्का पार्टी महाधिवेशनमा देउवासँग जोडिएका हुन् भने तनहुँका नेता गोविन्दराज जोशी रामचन्द्र पौडेलसँगको व्यक्तित्वको टकरावका कारण देउवालाई सहयोग गर्दैछन्।
त्यस बाहेक कृष्णप्रसाद सिटौला र गगन थापाहरुको भूमिका पनि बलियो छ। उनीहरुले देउवाले केन्द्रीय सदस्यमा नियुक्त गरेको गुन फर्काउने नैतिकता देखाउने छन् वा आफ्नो समूहलाई फरक रुपमा अघि बढाउने छन् त्यो हेर्न भने संसदीय दल चुनाव नै कुर्नुपर्ने छ।
यो समग्री नेपाल१२३.com मा पुरै पढौं
पार्टी एकताका विषयमा छलफल गर्न बोलाइएको बुद्धनगर बैठकमा के हुँदैछ ?
काठमाडौं, २१ चैत । एकीकृत माओवादीसँगको पार्टी एकीकरणका विषयमा छलफल गर्दै आएको नेकपा (माओवादी क्रान्तिकारी)ले आज पनि सोही विषयमा आफ्ना केन्द्रीय सदस्यहरूको धारणा बुझ्दैछ ।
झण्डै एकसातादेखि काठमाडौंको बुद्धनगरमा जारी केन्द्रीय कार्यसमितिको बैठकमा अध्यक्ष मोहन बैद्यको राजनीतिक प्रस्तावमाथि टिप्पणी गर्न बाँकी सदस्यहरूले धारणा राख्ने केन्द्रीय सदस्य रामदीप आचार्यले जानकारी दिनुभयो ।
‘अध्यक्ष ज्यूको प्रतिवेदनमा टिप्पणी गर्ने क्रम जारी छ’, उहाँले भन्नुभयो, ‘धारणा राख्ने सबै सदस्यहरूले छियाछिया परेको माओवादी पार्टी र आन्दोलनलाई एकीकृत गर्नुपर्ने आश्यक्ताका साथ धारणा राखि रहनुभएको छ ।’
बैठकमा धारणा राख्ने अधिकांश नेताहरूले पार्टी एकताको पक्षमा टिप्पणी गरे पनि परी थापा समूहले भने एमाओवादीसँग तत्काल पार्टी एकता गर्न नहुने धारणा राखेको स्रोतको भनाइ छ ।
बैठकमा महासचिव रामबहादुर थापाले पेश गर्नुभएको पूरक राजनीतिक प्रस्तावमा पनि सदस्यहरूले टिप्पणी गर्ने गरेका छन् । थापाले एमाओवादीसँग छिटोभन्दा छिटो पार्टी एकीकरण गर्नुपर्ने विषय अगाडि राख्नुभएको छ ।
बैठक साढे दश बजेपछि पार्टी मुख्यालय बुद्धनगरमा बस्नेछ । बैठक अझै केही दिन लम्बिने बुझिएको छ ।
यो समग्री नेपाल१२३.com मा पुरै पढौं